Men răng

Các khảo cứu gia Hoa kỳ tin rằng nếu chúng ta đánh răng ngay lập tức sau khi ăn có thể làm hư men răng và góp phần làm hại hàm răng của chúng ta. Dường như có vẻ mâu thuẫn, nhưng nếu chúng ta nghe các chuyên gia giải thích: “Những gì chúng ta ăn là nguyên nhân rất quan trọng ảnh hưởng đến vệ sinh răng miệng. Nếu chúng ta uống các loại nước có chất ngọt hoặc những thức ăn đồ uống có chất chua thì rất dễ làm hư men răng. Và sau đó lại đi đánh răng ngay sau khi ăn uống những chất chua hay ngọt, là chúng ta gián tiếp đẩy chất a-xít xâm nhập vào tận các lớp sâu (trong cấu trúc) của răng, dẫn đến sự tích tụ của các mảnh vụn thức ăn và rồi “bựa răng” thành hình, cuối cùng là chúng ta dễ có nguy cơ bị sâu răng. Do đó không nên đánh răng ngay trong vòng nửa giờ sau khi ăn, mà nên chờ khoảng một giờ sau”.
- Nhờ một phát minh mới của các khoa học gia Nhật-bản mà có lẽ bàn chải đánh răng trong tương lai sẽ không còn mấy ai xử dụng nữa. Các chuyên gia cho biết họ vừa phát minh thành công một lớp màng rất mỏng để bảo vệ men răng, ngăn ngừa bệnh sâu răng và nhiễm trùng, và lớp màng này thậm chí còn có thể tái tạo lại chất men răng đã bị hư hỏng. Một khi phủ lớp màng lên răng thì lớp màng sẽ trở nên “vô hình”. Có thể xem lớp màng này như một loại men răng nhân tạo, bề dầy chỉ khoảng 0.004 mm, và có rất nhiều lỗ li ti để chất lỏng và không khí có thể thoát ra ngoài. Tuy lớp màng rất mỏng nhưng lại rất chắc, bền bỉ, có thể xử dụng trong vòng từ 4 đến 5 năm và điều kỳ diệu nhất là trong thời gian này chúng ta không còn lý do gì để đến ”há miệng” cho nha sĩ khám! Đây quả là một bước tiến rất xa trong vấn đề giữ gìn vệ sinh răng miệng. Các khảo cứu gia Nhật-bản cho biết đã được cấp bằng sáng chế tại Hàn quốc, Âu châu, Hoa kỳ và lẽ dĩ nhiên tại Nhật-bản; và những thí nghiệm lâm sàng với lớp men răng nhân tạo này sắp được tiến hành nay mai.  (BV)

Bệnh gout ...và trái cherry

Bệnh Gout hoặc Goutte, tiếng Việt đọc là Gút, mà 2% dân số trên thế giới mắc phải (phổ biến nhất nơi nam giới trên 40 tuổi), là một dạng đặc biệt của bệnh viêm khớp gây nên những cơn đau nhức xảy ra thường tại một hoặc nhiều khớp (các trường hợp viêm khớp thường gặp nhất là ở vùng chân). Nguyên nhân chính xác gây ra bệnh Gout cho đến nay vẫn chưa rõ ràng; người ta chỉ biết rằng những yếu tố về di truyền và thói quen ăn uống như uống nhiều rượu hoặc bia thường xuyên, hay ăn nhiều thịt hoặc đồ biển có chứa nhiều purines, cộng thêm một thân thể béo phì, dường như rất dễ đưa đến bệnh viêm khớp. Một nghiên cứu của các khoa học gia Hoa kỳ cho thấy những người mắc bệnh viêm khớp mãn tính nếu được ăn những trái sơ-ri (còn gọi là trái anh đào) thì tỷ lệ bị lên cơn đau khớp trong vòng 48 giờ sẽ giảm được 35% so với những người không ăn những trái sơ-ri nho nhỏ, đo đỏ. Bác sĩ Yuquing Zhang, và các cộng sự viên thuộc đại học Boston (Hoa kỳ) giải thích rằng vì trái sơ-ri có chứa chất anthocyane là một chất chống-oxy-hoá với đặc tính kháng viêm.
Cuộc nghiên cứu được thực hiện qua Internet trong thời gian là một năm với 630 người ở độ tuổi trung bình là 54 mà đa số là nam giới và được chia thành hai nhóm. Nhóm A không ăn trái sơ-ri; những người trong nhóm B được khuyên nên ăn thường xuyên từ 10 đến 12 trái sơ-ri (hoặc uống một lượng nước cốt chiết xuất từ trái sơ-ri với lượng tương đương). Những tình nguyện viên phải “báo cáo” tất cả những triệu chứng, những lần lên cơn đau và khai cả những thói quen ăn uống, kể cả thói quen uống bia-rượu. Các khoa học gia nhận thấy những người trong nhóm B ăn thường xuyên trái sơ-ri có những cơn đau khớp ít hơn 37% so với những người của nhóm A, và họ cũng không thấy có dấu hiệu gì gọi là “khả quan hơn” nếu bệnh nhân của nhóm B ăn nhiều hơn gấp 3 lần phần sơ-ri (hơn 30 trái) trong vòng 48 giờ trước một cơn đau khớp; nhưng nếu các bệnh nhân kết hợp vừa ăn trái sơ-ri vừa uống thuốc sẽ giảm được 75% nguy cơ bị cơn đau khớp hành hạ.
Những chi tiết về cuộc nghiên cứu của Bác sĩ Yuquing Zhang vừa được tường trình trên tạp chí chuyên khoa Arthritis & Rheumatism hồi cuối tháng Chín vừa qua.  (BV

Bệnh ngáy ...

Chúng ta thông cảm nỗi đau khổ của các cặp vợ chồng có người phối ngẫu đêm nào cũng ngáy như gọi đò sang sông. Một phụ nữ trẻ giải thích lý do tại sao đòi ly hôn sau một thời gian ngắn ngủi làm vợ một ông chồng có tật ngáy quá to: ”Nằm bên cạnh một người ngáy chẳng khác nào nằm ngủ bên cạnh một xe hủ lô đang chạy!” Các số liệu thống kê xác nhận rằng hơn một nửa dân số trên thế giới thỉnh thoảng ngáy trong khi ngủ và tiếng ngáy trở nên thường xuyên hơn nơi 1/5 nam giới sau 30 tuổi. Mặc dù đa số chúng ta xem thường và có khi lại cho đó chỉ là chuyện vui vui (ca dao ta có câu “Nửa đêm chồng ngáy o o; vợ thương vợ bảo ngáy cho vui nhà”) và rất ít người quan tâm đến các khía cạnh bệnh lý của tiếng ngáy, nhưng coi chừng, các chuyên gia báo động rằng tật ngủ ngáy là một thứ bệnh nguy hiểm có thể giết người … đang ngáy. Giáo sư Iouri Roussetski (chuyên khoa tai-mũi-họng tại trường đại học y Setchenov ở thủ đô Mạc-Tư-Khoa của nước Nga) giải thích: “Bệnh ngủ ngáy chỉ là một tiếng ồn, nhưng trong đa số các trường hợp lại kèm thêm hội chứng ngừng thở khi ngủ (Obstructive Sleep Apnea Syndrome: OSAS) rất nguy hiểm vì bệnh nhân không thể tự nói được (vì đang ngủ) rằng mình đang ngừng thở nên cơ thể lâm vào tình trạng bị thiếu oxy. Cho nên những người có tật ngủ ngáy phải được theo dõi thật sát bệnh trạng và phải tham khảo ý kiến của bác sĩ ngay. Không nên xem thường bệnh ngủ ngáy vì đây là một trong những nguyên nhân gây tử vong mặc dù không trực tiếp, mà nguy hiểm trực tiếp đến tính mạng là do hội chứng OSAS: tại thời điểm khi bệnh nhân ngừng thở, nên cơ thể thiếu oxy, thì nguy cơ đột quỵ và truỵ tim sẽ tăng lên rất đáng kể, và có thể đưa đến cái chết”. Một khoá học về chẩn đoán và điều trị những rối loạn hô hấp trong khi ngủ vừa được tổ chức lần đầu tiên tại Nga, với sự hiện diện của bác sĩ Eugene Kern là một chuyên gia giải phẫu nổi tiếng người Mỹ thuộc Mayo Clinic. Trong vòng 3 ngày, các bác sĩ của Nga từ những vùng Kazachstan, Belarus và Ukraina sẽ được học hỏi những phương pháp trị liệu hiện đại của bệnh ngủ ngáy bằng cách giải phẫu trực tiếp.
Tại Nga, mỗi năm có hàng ngàn cuộc giải phẫu được thực hiện một cách vô ích và vô lý để chữa bệnh ngủ ngáy, nhiều khi có thể đưa đến những hậu quả bi thảm. Theo Gs Roussetski, phẫu thuật đễ chữa bệnh ngủ ngáy chỉ cần thiết khi nào tiếng ngáy quá to phát sinh từ một khuyết tật của cơ thể, ví dụ như sửa lại độ lệch của vách ngăn mũi. Còn nếu tiếng ngáy không quá lớn thì chỉ cần vài cách tập luyện là đủ; tập cơ vòm khẩu cái, lưỡi và hàm bằng cách phát âm các phụ âm một cách mạnh mẽ (kết quả rất khả quan chỉ sau 3 hoặc 4 tuần tập luyện các cơ miệng). Có thể điều trị thêm bằng sóng vô tuyến hoặc tia laser kèm theo các tập luyện, nhưng chỉ các bác sĩ về tai-mũi-họng hoặc các chuyên gia về giấc ngủ mới có thể chọn các phương pháp điều trị thích ứng với bệnh nhân. Ngoài ra có nhiều trường hợp bệnh ngủ ngáy tự nhiên chấm dứt mà không cần đến các chuyên gia nếu bệnh nhân “chịu khó” giữ một lối sống lành mạnh nghĩa là tránh lên cân, bữa ăn tối phải cách ít nhất ba giờ trước khi đi ngủ, không hút thuốc lá trước khi đi ngủ, tránh uống quá nhiều rượu và, nếu có thể, nên dùng một cái gối chỉnh hình đặc biệt để ngủ.
Gs Roussetski cũng khuyên nên đề phòng những quảng cáo nhảm nhí thường gặp nhan nhản trên các phương tiện truyền thông đại chúng hoặc trên internet, ví dụ như “trị dứt bệnh ngủ ngáy chỉ trong vòng một tuần”.  (BV)

 Nhận diện - tai biến mạch máu não.

		"Bạn chỉ tốn vài phút để đọc mấy điều đơn giản dưới đây, mà có thể cứu được mạng người."
		Tai biến mạch máu não Xin nhớ ba chữ: C.N.G.

Một chuyên viên điều trị nói rằng: nếu ông ta có thể đến với nạn nhân Tai biến mạch máu não trong vòng 3 tiếng đồng hồ, ông ta có thể hoàn toàn đảo ngược ảnh hưởng cuả tai biến…

NHẬN DIỆN - TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO
Trong bữa tiệc BBQ, một người bạn bị mất thăng bằng suýt ngã, bà ta trấn an mọi người là bà không sao cả, chỉ bị trượt trên gạch và đôi giày mới… Vài người đã giúp phủi bụi cho bà (thay vi kêu xe cứu thương) và làm cho bà một đĩa thức ăn mới. Bà Ingrid tiếp tục cuộc vui cùng bạn bè cho đến hết buổi chiều.
Mọi người mới về đến nhà, thì nhận được điên thoại cuả chồng bà Ingrid, báo tin là vợ ông đã đuợc đưa vào bệnh viện lúc 6 giờ chiều, và đã qua đờí vì Tai biến mạch máu não trong bữa tiệc BBQ. Nếu có người biết cách nhận ra triệu chứng Tai biến mạch máu não, có lẽ bà Ingrid có thể vẫn còn sống với chúng ta hôm nay.

XÁC ĐỊNH - TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO
Hệ thần kinh não bộ cuả nạn nhân Tai biến mạch máu não, có thể bị tàn phá nhanh chóng và kinh khủng, khi những người chung quanh không phát hiện ra được các triệu chứng cuả Tai biến mạch máu não. Thực ra, một người bàng quang có thể nhận diện được Tai biến mạch máu não, bằng cách hỏi nạn nhân ba câu đơn giản:

C. N. G.
C. Yêu cầu người đó Cười
N. Yêu cầu người đó Nói
G. Yêu cầu người đó Giơ tay lên

Nếu người đó bị trở ngại bất cứ điều nào kể trên, bạn hãy gọi xe Cấp cứu ngay tức khắc.

Ghi chú: Còn một dấu hiệu khác về Tai biến mạch máu não là Lưỡi của nạn nhân bị Cong, hoặc bị Ngả về một bên. Đó cũng là triệu chứng cuả Tai biến mạch máu não. Nếu mỗi người nhận được Email này, và gởi đi cho 10 người, thì ít nhất có một mạng người được cứu sống.
Chỉ với một cây kim, ta có thể cứu được mạng người.
Kính thưa quí vị, có thể quí vị đã có đọc những dòng chữ này rồi, nhưng chúng tôi muốn trích dịch ra tiếng Việt Nam và phổ biến rộng rãi, trong hy vọng có thể cứu được mạng người trong cơn nguy cấp, khi chờ đợi được các chuyên viên Y-tế săn sóc.
Chỉ cần một ống tiêm thuốc (loại dùng xong rồi phế thải, bằng nhựa), hoặc một cây kim may, là chúng ta có thể cứu mạng một bệnh nhân đang bị chứng tai biến mạch máu não (stroke). Việc cứu chữa thật đơn giản và dễ dàng một cách lạ lùng, nhưng có thể mang đến những kết quả cũng không kém lạ lùng và hữu hiệu. Chúng ta chỉ cần một phút để đọc tài liệu này, và các điều ghi trong tài liệu quả là những hướng dẫn tuyệt vời.
Xin quí vị ghi nhớ hoặc lưu giữ tài liệu này để sẵn sàng áp dụng, vì biết đâu, một ngày nào đó, quí vị sẽ dùng đến để cứu sống mạng người.
Cô Irene Liu kể chuyện: “Cha tôi bị tê liệt và chết sau đó vì ông là nạn nhân của bệnh tai biến mạch máu não. Ước chi tôi biết được thủ thuật này từ trước. Khi tai biến mạch máu não xảy ra, tất cả những tia huyết quản nhỏ trong não bộ sẽ từ từ vỡ ra sau đó.”
Khi có bệnh nhân bị tai biến mạch máu não, chúng ta phải giữ bình tĩnh, đứng cuống quít. Điều quan trọng nhất là ĐỪNG BAO GIỜ DI CHUYỂN NẠN NHÂN, bất kỳ là họ đang bị nạn ở đâu. Vì nếu nạn nhân bị di chuyển, các tia huyết quản trong não bộ sẽ vỡ ra. Từ từ giúp bệnh nhân ngồi thẳng dậy, và chúng ta có thể bắt đầu công việc “rút máu”.
Nếu quí vị có sẵn một ống tiêm thuốc, thì tốt nhất, nếu không thì một cây kim may, hay một cây kim gúc, cũng có thể giúp chúng ta được.

1- Trước hết, chúng ta hảy hơ nóng kim bằng lửa (bật lửa, đèn nến) để sát trùng, rồi dùng kim để chích trên mười đầu ngón tay.
2- Chúng ta không cần tìm một huyệt đặc biệt nào cả, chỉ cần chích vào đầu ngón tay, cách móng tay độ một ly (milimetre).
3- Chích kim vào cho đến khi có máu rỉ ra.
4- Nếu máu không chảy, nên nặn đầu ngón tay cho đến khi thấy máu nhỏ giọt.
5- Khi máu đã chảy từ cả mười đầu ngón tay, thì chờ vài phút, bệnh nhân sẽ tỉnh dậy.
6- Nếu mồm bệnh nhân bị méo, thì chúng ta phải nắm hai (lổ) tai của bệnh nhân kéo mạnh, cho đến khi hai tai đều ửng màu đỏ.
7- Châm vào dái tai (ear lobe) hai mũi mỗi bên cho đến khi máu nhỏ giọt từ mỗi dái tai. Sau vài phút, bệnh nhân sẽ tỉnh lại. Chúng ta hãy kiên tâm chờ cho đến khi bệnh nhân hoàn toàn hồi tỉnh và không có một triệu chứng nào khác thường mới mang bệnh nhân đến bệnh viện.

Vì nếu nạn nhân được chuyên chở vào bệnh viện sớm hơn. Có thể những dằn sóc của xe cứu thương sẽ làm cho các mao quản (capillaries) trong não bộ bị vỡ ra. Nếu sau khi đó mà họ còn có thể đi đứng được, thì đúng là do phúc đức của Tổ Tiên họ.

Cô Liu nói tiếp: “Tôi học cách cứu chữa qua cách làm xuất huyết này từ một Đông y tên Hà Bảo Định (Ha Bu-Ting). Ngoài ra, tôi còn có cơ hội áp dụng phương pháp này nữa. Vì thế nên tôi khẳng định là phương pháp hữu hiệu 100%. Năm 1979, tôi đang dạy tại Đai học Fung-Gaap tại Đài Trung. Một buổi trưa nọ, tôi đang giảng bài trong lớp, thì một giáo sư khác chạy sổ vào lớp học của tôi, vừa thở vừa nói ‘Cô Liu, đến gấp dùm, ông Giám sự của chúng ta đang bị tai biến mạch máu não’.
Tôi chạy lên lầu 3 ngay tức thì và thấy ông Giám sự của chúng tôi là Trần Phúc Tiên, mặt mày nhợt nhạt, tiếng nói ngọng nghịu, và mồm thì méo xệch qua một bên, ông hội đủ tất cả những triệu chứng của một người đang bị tai biến mạch máu não. Tôi bảo một người sinh viên đang thực tập tại Đại học, đến Dược phòng bên ngoài mua cho tôi một ống tiêm, và dùng kim tiêm để châm đầu mười ngón tay của ông Trần, cho đến khi mỗi đầu ngón tay có một giọt máu cỡ hạt đậu. Sau vài phút, mặt ông Trần đã nhuận sắc trở lại, và mắt ông cũng đã bắt đầu có thần. Nhưng mồm ông thì vẫn méo, nên tôi kéo
hai tai ông cho đến khi hai tai đều đỏ vì máu đọng, rồi châm vào mỗi bên dái tai hai mũi để hai giọt máu tươm ra.

Khi hai giọt máu hai bên dái tai được rỉ ra, một phép lạ đã xảy ra. Chỉ nội trong vòng từ 3 đến 5 phút, mồm ông ta đã từ từ trở lại hình dạng nguyên thủy, và tiếng nói của ông cũng trở lại bình thường. Chúng tôi để ông nghỉ ngơi một lúc, rồi rót cho ông một tách nước trà nóng rồi đưa ông đi đến bệnh viện Ngụy Hoa gần đó. Ông nghỉ ngơi tại bệnh viện một đêm, rồi hôm sau lại trở về nhiệm sở làm việc. Sau đó, mọi việc đều bình thường. Ông không có triệu chứng nào nguy hại sau đó. Trái lại, các nạn nhân của bệnh tai biến mạch máu não thường khó trở lại bình thường, vì các tia máu trong não bộ bị vỡ trong khi xe cứu thương di chuyển họ đến bệnh viện. Kết quả là không thể làm cho họ vãn hồi lại trạng thái cũ.”

Theo các thống kê, thì hiện nay, bệnh tai biến mạch máu não là nguyên nhân giết chết người ta hàng thứ nhì. Những người may mắn thì có thể sống còn, nhưng phải mang tật nguyền suốt đời. Đó là một tai họa khủng khiếp có thể xảy đến cho một cá nhân. Nếu chúng ta có thể ghi nhớ phương pháp cho xuất huyết trên đây, để có thể giúp đỡ những nạn nhân của căn bệnh quái ác này, để áp dụng tức thời trên nạn nhân, thì chỉ trong một thời gian ngắn, bệnh nhân sẽ tỉnh lại và được phục hồi 100%.
Chúng tôi hy vọng là quí vị có thể phổ biến tài liệu này để bệnh tai biến mạch máu não không còn là một căn bệnh giết người như hiện nay nữa.

Lạc(đậu phụng)

Khi bị mất tiếng hay phù chân, thiếu sữa, táo bón..., bạn có thể dùng lạc để chữa.

Khi bị mất tiếng hay phù chân, thiếu sữa, táo bón..., bạn có thể dùng lạc để chữa. Người tạng nóng, già yếu, kém tiêu hóa không nên ăn nhiều.

Theo Đông y, lạc có tác dụng bổ tỳ vị, nhuận phế, tiêu đờm, điều hòa huyết khí, tiêu sưng, cầm máu, lợi tiểu, tăng tiết sữa, mát họng, giảm cholesterol, chống lão hóa. Dưới đây là một số bài thuốc từ lạc:

Viêm thận mạn tính: Dùng nhân lạc, đậu tằm rang với đường đỏ để ăn, hoặc nhân lạc sắc với hồng táo để uống.

Thiếu máu, giảm hồng cầu, suy nhược cơ thể: Lấy nhân lạc (để cả màng vỏ), đại táo, quế viên, nấu chín ăn.

Cao huyết áp: Lấy nhân lạc trộn giấm để ăn.

Phù chân: Lấy nhân lạc (để cả màng vỏ), trần bì, tỏi nấu chín thành canh ăn rất tốt.

Những người bị bệnh tắc nghẽn mạch máu, bị độc dính máu cao không được ăn lạc.

Thận hư, tiểu tiện ít, nước tiểu có màu đỏ, mệt mỏi ở người già: Lấy nhân lạc (để cả màng vỏ) luộc chín ăn hoặc sắc vỏ lạc với hồng táo uống thay trà.

Chân tay mềm yếu, vô lực: Lấy nhân lạc hầm với chân gà làm canh ăn.

Suy dinh dưỡng gây phù nề: Lấy nhân lạc hầm với cá trắm và rượu để ăn.

Cúi người khó khăn, đau buốt lưng: Lấy nhân lạc hầm với đuôi lợn hoặc đuôi bò để dùng.

Mất tiếng: Sắc nhân lạc với mật ong để uống.

Thiếu sữa, sản phụ táo bón: Lấy nhân lạc hầm với chân giò lợn ăn.

Lưu ý: Mỗi ngày mỗi người chỉ nên dùng 80 - 100 gr lạc nhân là đủ; Những người cơ thể nóng không nên lạm dụng. Những người già yếu, tiêu hóa kém nên ăn ít. Những người có bệnh về mật không nên ăn. Những người bị bệnh tắc nghẽn mạch máu, bị độc dính máu cao không được ăn lạc.
 

Lạc mốc có chứa nhiều chất gây ung thư, gây ngộ độc nên khi sử dụng phải loại bỏ các hạt mốc, hỏng.

Khoai lang

Kinh nguyệt không đều, táo bón, di tinh, đái đục, cúm... là những chứng bệnh có thể cải thiện bằng cách dùng khoai lang.

Khoai lang là cây thảo sống lâu năm, có thân mọc bò, dài 2 - 3m. Rễ phình thành củ tròn dài, màu đỏ, trắng hay vàng. Lá có nhiều hình dạng, thường hình tim xẻ ba thùy sâu hay cạn, có cuống dài. Hoa màu tím nhạt hay trắng, mọc ở đầu cành hay nách lá.

Lỵ mới phát; đại tiện táo bón; phụ nữ kinh nguyệt không đều, loạn kỳ, máu xấu: Ngọn non và lá khoai lang dùng ăn luộc và uống nước hằng ngày 60 - 100 gr. Cũng có thể dùng 30 - 40 gr lá khô sắc uống.

Táo bón: Dùng củ tươi gọt vỏ, nghiền nát chế nước chín, quấy đều, uống sáng sớm lúc đói 1/2 cốc to và 1/2 cốc uống trước bữa ăn.

Di tinh, đái đục: Hột khoai lang khô uống mỗi lần 15 - 20 gr vào sáng sớm và trước lúc đi ngủ.

Cúm mùa hè: Khoai lang khô 1 bát, ngấy tía 1 nắm, sắn dây 1 nắm, rau má 1 nắm, sắc uống.

Nắp ấm còn có tên cây bình nước

Nắp ấm còn có tên cây bình nước, nắp bình cất, nắp nước, trư lung thảo, bình nước kỳ quan, cây bắt mồi, trư tử lung (Trung Quốc). Tên khoa học: Nepenthes mirabilis (Lour.) Druce. Thuộc họ nắp ấm Nepenthaceae.

Đặc điểm của cây nắp ấm

Nắp ấm còn có tên cây bình nước, nắp bình cất, nắp nước, trư lung thảo, bình nước kỳ quan, cây bắt mồi, trư tử lung (Trung Quốc). Tên khoa học: Nepenthes mirabilis (Lour.) Druce. Thuộc họ nắp ấm Nepenthaceae.

Theo tài liệu ở Việt Nam có 5 loài, mọc leo, hoặc dựa vào cây khác. Chúng tôi gặp loài N.annamensis ở Khánh Hòa, Bà Rịa, Lâm Đồng. Loài N. mirabilis ở Bình Dương, Kiên Giang. Loài N. Thorelii ở Bình Phước, Bà Rịa. Loài N. distillarotia L. ở Bình Thuận. Các loài trên đều phân bố vùng đất chua, đất phèn hoặc đất đầm lầy, trên núi mọc ở thung lũng có suối ấm quanh năm.

Nắp ấm thân hình trụ, màu lục nhạt lúc non, màu nâu sậm lúc già, lúc đầu non có lông sau nhẵn, thân rất dai, đường kính 5-6mm (loại thấp), 10-20mm (loại cao). Lá có cuống ôm thân, phiến dài hình bầu dục thuôn, gân song song. Cuối lá có cuống dài, tùy loài (nhỏ) 1-2 vòng xoắn, lớn 3 vòng xoắn tương ứng bình to chứa nhiều mồi côn trùng, nắp bình trái xoan, cuống bình dài 5-20cm.

Cây nắp ấm

Cụm hoa chùy mảnh mọc thẳng đứng, đực hoặc cái 2 hoa. Quả nang chứa nhiều hạt mảnh và dài.

Mùa ra hoa tháng 5-10, quả tháng 11-12.

Phân bố: loài của nhiệt đới, phân bố chủ yếu ở Nam Trung Quốc và Việt Nam, thường gặp từ Quảng Trị trở vào các tỉnh Tây Nguyên cho tới Cà Mau.

Công dụng của cây nắp ấm

Bộ phận dùng: thu hái toàn cây, đem về rửa nhanh, thái nhỏ, phơi khô để dành, dùng riêng hoặc phối hợp những vị thuốc khác.

Tính vị, tác dụng: vị ngọt, nhạt, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, lợi thủy, hóa đàm, chỉ khái, tiêu viêm, hạ huyết áp.

Công dụng: theo kinh nghiệm dân gian, dùng thân cây sắc uống trị tiêu chảy và hoa sắc uống thơm.

Ở Trung Quốc dùng trị: viêm gan hoàng đản; đau loét dạ dày-tá tràng; sỏi niệu đạo, bệnh đường tiết niệu; cao huyết áp, đái tháo đường; cảm mạo, ho gà, ho, khái huyết (ho ra máu).

Liều dùng: 15-30g hoặc 30-60g khô.

Đơn thuốc sử dụng có cây nắp ấm

Gan nhiễm mỡ (dựa vào siêu âm và kết quả xét nghiệm máu): toàn cây nắp ấm phơi khô, liều dùng 30-50g/ngày.

Cách dùng: nấu với 3 lít nước giữ sôi lửa 20 phút, để nguội uống thay trà hàng ngày. Liên tục 30 ngày, có thể dùng liên tục 3 tháng, kết quả rất tốt, chúng tôi chưa gặp phản ứng nào.

Sỏi thận, sỏi đường niệu: nắp ấm 30g, dây bòng bong 20g, bạch tật lê 12g, thương nhỉ tử 12g, mộc hương 6g, trần bì 6g. Nấu với 1.500ml, còn 600ml chia 3 lần uống/ngày. Đơn này có thể dùng 30 ngày.

Đái tháo đường, khát nước nhiều, khô cổ: nắp ấm 30g, giảo cổ lam 25g, thiên môn đông 25g. Nấu với 3 lít nước giữ sôi 20 phút. Chia 3-4 lần uống trong ngày, liên tục 1-3 tháng. Theo dõi đường huyết thường xuyên.

Chú ý khi dùng vị thuốc nắp ấm:

- Không dùng cho phụ nữ có thai.

- Người hay tiểu đêm không uống nắp ấm vào chiều-tối, nên uống sáng-trưa.

- Uống nước nắp ấm nước tiểu sẽ có màu đỏ sẫm như màu cà phê, không phải lo lắng.